Allt þetta kjörtímabil hefur verið töluverð umræða um aflandskrónur og nauðsyn afnáms gjaldeyrishafta sem sett voru á til að koma í veg fyrir útstreymi þeirra og enn frekara gengishrun krónunnar. Illa hefur gengið að leysa aflandskrónuvandann og afnema höftin þar sem ekki hefur verið hægt að hleypa miklu fjármagni út úr hagkerfinu vegna þess hversu veik krónan hefur verið eftir hrun. Enginn vilji hefur verið meðal stjórnarflokkanna til að minnka aflandskrónuvandann með skattlagningu en hægt hefði verið að nota skatttekjurnar til að fjármagna velferðina.

Nú þegar uppgjör þrotabúa gömlu bankanna er að ljúka er stjórnvöldum loks orðið ljóst að aflandskrónuvandinn er aðeins þriðjungur vandans. Við aflandskrónurnar munu fljótlega bætast eignir kröfuhafa gömlu bankanna og nýja Landsbankans. Aflandskrónuvandinn er því orðinn að snjóhengjuvanda og þrýstingurinn á gjaldeyrishöftin orðinn svo mikill að hætta er á að höftin muni að óbreyttu bresta.

Lilja Mósesdóttir hefur lagt sig fram um að vekja almenning til meðvitundar um þá ógn sem efnahag landsins stafar af snjóhengjunni og bent á að ef milljarðarnir sem hún stendur saman af verði ekki skrifaðir niður stefni í annað hrun. Laugardaginn 9. mars voru gjaldeyrismál til sérstakrar umræðu á Alþingi. Við það tækifæri benti Lilja Mósesdóttir enn og aftur á „nauðsyn þess að snjóhengjuvandinn verði leystur sem allra fyrst“

„Sjóhengjan ógnar nefnilega lífskjörum í landinu og lausnin sem verður fundin á þeim vanda þarf að tryggja sambærileg lífskjör hér á landi og í nágrannalöndunum.“

Lilja áréttaði að í „snjóhengjunni eru um 400 milljarðar af aflandskrónum og 800 milljarða eignir þrotabúanna í íslenskum krónum. Þetta fjármagn var fengið að láni til að fjármagna loftbólukaup útrásarvíkinganna. Í hruninu sprungu þessar loftbólur og því er engin greiðslugeta lengur fyrir snjóhengjunni.

Með öðrum orðum getur íslenskt atvinnulíf ekki aflað erlendra útflutningstekna til að greiða snjóhengjuna niður. Almenningur getur heldur ekki tekið á sig lífskjaraskerðingu í formi lægra gengis krónunnar til að liðka fyrir örlitlu útstreymi snjóhengjunnar.“

Þá benti Lilja á að ekki væri nóg að skrifa þær eignir, sem snjóhengjan stendur saman af, verulega niður heldur þyrfti líka að leggja skatt á útstreymi fjármagns. Verði ekki brugðist við með þessum hætti er hætta á að fjöldi landflótta Íslendinga eigi eftir að margfaldast.

Ræða Lilju Mósesdóttur um galdeyrismál frá 9.mars 2013:

Virðulegi forseti. Í ljósi þess að við ætlum að sýna hér samstöðu í dag og samþykkja ótímabundin gjaldeyrishöft vil ég árétta nauðsyn þess að snjóhengjuvandinn verði leystur sem allra fyrst. Sjóhengjan ógnar nefnilega lífskjörum í landinu og lausnin sem verður fundin á þeim vanda þarf að tryggja sambærileg lífskjör hér á landi og í nágrannalöndunum. Annars eigum við von á fjölda landflótta fólks.

Í snjóhengjunni eru um 400 milljarðar af aflandskrónum og 800 milljarða eignir þrotabúanna í íslenskum krónum. Þetta fjármagn var fengið að láni til að fjármagna loftbólukaup útrásarvíkinganna. Í hruninu sprungu þessar loftbólur og því er engin greiðslugeta lengur fyrir snjóhengjunni. Með öðrum orðum getur íslenskt atvinnulíf ekki aflað erlendra útflutningstekna til að greiða snjóhengjuna niður. Almenningur getur heldur ekki tekið á sig lífskjaraskerðingu í formi lægra gengis krónunnar til að liðka fyrir örlitlu útstreymi snjóhengjunnar.

Virðulegi forseti. Það verður að skrifa þessar eignir verulega niður. Við eigum fyrst að reyna að fara samningaleiðina og hóta vogunarsjóðunum, sem reyndar eru hrægammasjóðir þar sem þeir hafa keypt kröfur sínar á þrotabúin á hrakvirði, að við munum annaðhvort skattleggja 1.800 milljarða erlendar eignir þeirra eða jafnvel bara skipta þeim yfir í íslenskar krónur. Jafnframt eigum við að hóta því að ef þeir vilja ekki skrifa niður þessar eignir sínar munum við einfaldlega taka upp nýjan gjaldmiðil og flytja eignir þeirra á töluvert lægra virði en þær eru nú í gömlu krónunni. Með öðrum orðum eigum við fyrst að reyna að fara samningaleiðina við þessa vogunarsjóði og hrægammasjóði með hótunum sem við raungerum ef þeir samþykkja ekki um 90% niðurskrift á eignum sínum.

Virðulegi forseti. Það er nauðsynlegt að skrifa verulega niður eignirnar sem eru í snjóhengjunni, en það dugar ekki til vegna þess að í dag ógna nú þegar greiðslur eins og vaxtagreiðslur, arðgreiðslur og samningsbundnar greiðslur lífskjörum almennings þar sem þær veikja gengi krónunnar nú þegar greiðslubyrði innlendra aðila af erlendum lánum er afar þung.

Það er ekki nóg að skrifa snjóhengjuna niður um 90%, það þarf líka að leggja skatt á útstreymi fjármagns.